Anasayfa
- ANKARA
50 yasindaki Anitkabir'in bilinmeyenleri...
Türk milletinin kalbinin attigi
yer olan Anitkabir, bilinen siluetinin yani sira bilinmeyen bir çok
gerçegi de 50 yildir derinliklerinde sakliyor.
Yapimi 9 yilda tamamlanan yaklasik 150 bin ton agirligindaki Anitkabir,
heykellerinden süslemelerine, kulelerinden kabartmalarina kadar pek
çok özel anlamlarla yüklü...
A.A muhabirinin Anitkabir Komutanligi'ndan aldigi bilgiye göre, yapimina
9 Ekim 1944'de baslanan ve 1 Eylül 19'de tamamlanan Anitkabir'in
yerini ilk olarak Aydin Milletvekili Mithat Aydin önerdi.
Ata'nin kabrinin yapimiyla ilgili komisyon Etnografya Müzesi, TBMM'nin
arkasindaki tepe (Kabatepe), Ankara Kalesi, Altindag ve Gazi Orman Çiftligi
seçeneklerini eleyerek tam Çankaya'da karar kilacagi sirada,
Aydin Milletvekili Mithat Aydin daha sonra ''Anittepe'' olarak adlandirilacak
olan Rasattepe'yi önerdi. Komisyon üyelerinin de burayi gördükten
sonra Aydin'a hak vermeleri üzerine Anitkabir'in Rasattepe'ye yapilmasi
kararlastirildi.
Türk milletine gömülecegi yer konusunda bir vasiyette bulunmayan
Atatürk'ün yillar önce bir gezi sirasinda Rasattepe'yi
gezerken agzindan dökülen ''Bu tepe ne güzel bir anit yeri...''
sözleri de bugün için çok anlamli... Anitkabir
için 1941'de açilan yarismaya, Ikinci Dünya Savasi'nin
en çetin günleri yasanmasina ragmen Türkiye, Almanya,
Italya, Avusturya, Isviçre, Fransa ve Çekoslovakya'dan toplam
49 proje katildi. Ancak en çok begenilen üç proje arasinda
Prof. Emin Onat ile Doç. Orhan Arda'nin ''25'' numarali projesi
kabul edildi.
VATAN TOPRAGINDA YATIYOR
750 bin metrekarelik bir alan üzerinde aslanli yol, tören meydani,
mozole ve on kuleden olusan Anitkabir, 907 metre yüksekte yer aliyor.
Ata'nin kabri 40 tonluk yekpare mermerden yapilan sembolik lahtin yaklasik
7 metre altindaki mezar odasinda bulunuyor Türk milletinin kalbine
gömdügü Atatürk, Selçuklu-Osmanli kümbet
mimarisine göre yapilmis sekizgen seklindeki mezar odasinda ''vatan
topraginda'' yatiyor. Ölümünden 15 yil sonra Etnografya
Müzesi'ndeki geçici istirahatgahindan Anitkabir'e nakledilen
Ata'nin naasi, tahnit islemi çözülerek, Suriye'deki Caber
Kalesi, Kore'deki Türk sehitligi, Selanik'teki dogdugu evin bahçesi,
KKTC ve illerden getirilen topraklarin harmanlandigi ''vatan topragina''
Islami usullere göre kefenlenerek ve yüzü kibleye bakacak
sekilde defnedildi.
Ata'nin kabrinin yer aldigi mezar odasina, Genelkurmay Baskani'nin izniyle
girilebiliyor.
ASLANLARIN SIRRI
Türk milleti için kutsal degerlerle kusatilan Anitkabir'deki
her mimari unsur ayri bir mana tasiyor.
Ata'nin kabrine ulasan 262 metrelik Aslanli yolun sag ve solunda bulunan
24 aslan, ''24 Oguz boyunu'' temsil ediyor. Türk kültüründe
güç sembolü oldugu için seçilen aslan figürlerinin
çift olmasi milletin ''birlik ve bütünlügünü''
vurgularken, aslanlarin kedi gibi yatar pozisyonda olmasi ise bu büyük
gücün ''barisseverligini'' sembolize ediyor. Ziyaretçilerin
de kabrin manevi atmosferine ayak uydurmaya yönlendirildigi Aslanli
yolda, taslar Ata'nin huzuruna çikanlarin ''baslarinin öne
egik'' olmasi için 5 santimlik çim boslugu birakilarak dösenmis.
Depreme karsi dayanikli kilmak için tipki bir geminin su altindaki
kismi gibi topragin içine yerlestirilen Anitkabir'de mozolenin
iç duvar ve zemini en nadide mermerlerle kaplanirken, tavanlari
renkli ve altin varakli Italyan mozaikleriyle süslenmis.
Milli degerleri temsil eden isimler verilen ve Selçuklu çadir
mimarisinin özelliklerini yansitan bir mimariyle yapilan 10 kule
Anitkabir'in siluetine ayri bir deger katiyor.
BAYRAK DIREGI ABD'DEN GELDI
Anitkabir'in diger unsurlarinda oldugu gibi bayrak diregi de çok
özel... Anitkabir'in 33,5 metre uzunlugundaki bayrak diregini 1946
yilinda Nazmi Cemal adli bir Türk vatandasi ABD'den gönderdi.
4 metresi kaidenin altinda gömülü bulunan diregin 29,5
metresi görülebiliyor.
MÜZEDEKI ESERLER
Anitkabir'deki Atatürk Müzesi de Ata'nin doldurulmus köpegi
Foks'tan tiras takimlarina, bastonlarindan aldigi çok özel
hediyelere kadar özel hayatini yansitan pek çok nadide parçaya
evsahipligi yapiyor. Ata'nin anne ve babasinin fotograflari, Türkiye
Cumhuriyeti'nin verdigi eski yazi ve Latin harfleriyle basilmis iki nüfus
cüzdani, Gögsünde tasimayi en çok sevdigi madalyalardan
biri olan 1917'de Sultan 5. Mehmet Resat'in verdigi altin imtiyaz madalyasi,
Sovyet Maresali Voroshilov ve Iran Sahi Pehlevi'nin hediye ettigi degerli
taslarla süslü kiliçlar ve ince bir zevkin ürünü
olan saatleri dikkat çekici parçalar arasinda...
Atatürk'ün hem baston hem de tüfek olarak kullanilabilen
özel silahi, manevi kizlari Sabiha Gökçen ve Afet Inan'a
hediye ettigi çok özel tabancalarin da sergilendigi müzede,
manevi kizi Rukiye Erkin'e hediye ettigi, ancak bir mercek yardimiyla
okunabilen metal mahfazasi içinde mini bir Kuran dikkati çekiyor.
ETIYOPYA KRALI'NIN ILGINÇ ÇELENGI...
Milletvekili mazbatalari ve 1927 yilinda yaklasik 5 günde okudugu
Nutuk'un orijinal metninin de yer aldigi müzede, Etiyopya Krali Haile
Selasiye'nin 1967 yilinda Anitkabir ziyaretinde mozoleye biraktigi iki
büyük gül daliyla sembolize edilen gümüs çelenk
de en ilginç parçalardan birisi... Anitkabir'deki Atatürk
Müzesi'nde ayrica okumaya büyük önem veren Atatürk'ün
özel kitapliginda bulunan Türk ve Islam tarihi, dil, edebiyat,
sosyal bilimler, bilim ve teknik konularindaki Türkçe, Osmanlica,
Fransizca, Ingilizce, Almanca, Rusça, Arapça, Farsça,
Slav dillerindeki toplam 3 bin 118 kitap da sergileniyor.
